20-02-2026 “Zeeuwse” pedaalmot blijkt Aziatische roots te hebben
Dit verhaal begint bij ons oud-lid Jaap van Vuure, micro-vlinderspecialist, die vanaf 1984 een onbekende soort pedaalmot (geslacht Argyresthia) aantrof in zijn dorp Kortgene. Daar vloog de mot vaak rond Thuja-soorten, in tuincentra vaak verkocht als ‘levensboom’. Hij determineerde deze mot als Argyresthia reticulata, een soort die beschreven is uit de Zwitserse Alpen en ook bekend is uit Frankrijk, waar hij werd waargenomen op de zeldzame Spaanse jeneverbes (Juniperus thurifera). Deze soort is sindsdien op verschillende plaatsen in Nederland waargenomen en veel later, in 2009, ook in België.
Naturalis-onderzoeker Erik van Nieukerken heeft nu op basis van morfologisch onderzoek vastgesteld dat het niet om de Argyresthia reticulata gaat maar om Argyresthia sabinae, een soort afkomstig uit Japan en China. Naturalis beschikt nu over positieve waarnemingen met DNA-barcodegegevens uit Nederland, België, Frankrijk, Canada en Japan. De soort komt vooral veel voor in België en minder in Nederland. Voorlopig beschouwen wetenschappers ook de Chinese exemplaren als behorend tot deze soort. De soort voedt zich blijkbaar met een aantal coniferen uit de cipressenfamilie.
De rups maakt in de winter mijnen in de naalden of bladeren, en verlaat de mijn tussen januari en maart om zich te verpoppen in een cocon op de plant of op de grond. De vlinders komen tevoorschijn van maart tot april – in de natuur werden ze gevonden van eind april tot half juni. Waarschijnlijk heeft deze soort zich verspreid met zijn waardplanten, die op grote schaal over de hele wereld worden verscheept. Dit kan in de vorm van eitjes, larven of cocons zijn gebeurd. De soort heeft nog nergens voor problemen gezorgd en lijkt niet in hoge dichtheden voor te komen.
Bronnen: Naturetoday & Groeneruimte
Foto: Jan Soors
07-08-2025 Spaanse vlag in de lift
De Spaanse vlag is een opvallende verschijning met zijn bonte kleuren en tekening. Het is een nachtvlinder uit de familie van de beervlinders die ook overdag actief is. Deze vlinder vliegt van begin juli tot begin september en voedt zich met nectar van bloeiende planten. Koninginnenkruid is hierbij favoriet maar ook de buddleja (vlinderstruik) in tuinen en plantsoenen wordt veel bezocht. De eitjes worden gelegd op planten als brandnetel, koninginnenkruid, dovenetel, weegbree, hondsdraf, wilde kamperfoelie, braam en framboos. De rupsen overwinteren op deze waardplanten.
Nog niet zo heel lang geleden was het nog een zeldzame vlinder in Nederland, die alleen op een paar plaatsen in Zuid-Limburg voorkwam. De tweede waarneming ooit in Zeeland werd pas in 2009 gedaan. Inmiddels heeft deze vlinder zich uitgebreid naar heel het zuiden van ons land en hij wordt in onze provincie dan ook regelmatig gezien. In 2024 was er een zelfs piek, nog nooit werden er zoveel waarnemingen in Zeeland geregistreerd. En ook 2025 lijkt weer een goed jaar te worden voor de Spaanse vlag. Deze warmteminnende soort profiteert waarschijnlijk van de klimaatverandering. Een groot contrast met veel dagvlindersoorten waar het niet zo goed mee gaat.
Mocht u de Spaanse vlag deze zomer ook nog spotten, geef uw waarneming dan door via waarneming.nl of telmee.nl.
Nieuwsbericht van de Vlinderstichting 02-09-2009: Spaanse vlag in Zuid-Beveland
07-09-2024 Massale trek atalanta naar het zuiden
Waren het twee weken geleden nog de grote aantallen libellen die de aandacht trokken, nu waren het het de vlinders, met name de atalanta (Vanessa atalanta). Langs de hele Nederlandse kust werden atalanta’s gezien die in zuidelijke richting vlogen. Het grootste aantal van meer dan 30.000 vlinders werd gedurende de dag door vogelaars vanaf de telpost “De Nolle” bij Vlissingen waargenomen.
Behalve langstrekkend werden er ook iets meer landinwaarts in tuinen en plantsoenen veel nectar drinkende atalanta’s gespot die deze ‘brandstof’ tot zich namen voor hun reis naar Zuid-Europa. Op dezelfde nectarplanten werden ook opvallend veel Dagpauwogen gezien. In tegenstelling tot de atalanta overwintert de dagpauwoog.
De atalanta’s die nu naar het zuiden vliegen zijn de nakomelingen van vlinders die in de lente vanuit het zuiden hierheen zijn gekomen. Ook komen nu atalanta’s uit Scandinavië hierheen om via ons land naar het zuiden te vliegen. Een klein deel van de atalanta’s trekt niet naar het zuiden maar overwintert hier.
Ook de PZC besteedde een artikeltje aan de vlindertrek. Een paar dagen eerder verscheen ook al een stukje met video over de vele atalanta’s die in Vlissingen op rottend fruit af kwamen.
28-08-2024 Massale trek Bruinrode Heidelibellen
Duizenden, zoniet tienduizenden bruinrode heidelibellen werden deze dag waargenomen langs de kust bij telpost “De Nolle” nabij Vlissingen door o.a. Mayro Pattikawa. Maar ook aan de andere kant van de Westerschelde was sprake van verhoogde activiteit: bij de telpost Breskens werden door Joop Scheijbeler in een kwartier tijd 500 exemplaren geteld. Eenzelfde fenomeen deed zich ook voor op 17-9-2018 langs de Veerse Gatdam bij Vrouwenpolder en 14-09-2020 op het strand bij Westenschouwen.
15-05-2024 De bruine korenbout nu ook in Zeeland!
Op 10 mei zag Marian Kiefer de eerste bruine korenbout voor Zeeland in de Kriekeputten bij Clinge. Het toeval wil dat 5 dagen later een excursie in dit gebied gepland stond van onze werkgroep met als doelsoort de plasrombout. Door de waarneming van de bruine korenbout waren de verwachtingen hoog gespannen. De soort werd ook tijdens de excursie waargenomen en gefotografeerd. Eén dag later was Peter Geene al te horen in de radio-uitzending van Omroep Zeeland met het heugelijke nieuws en was het daarna ook te lezen op de website van Omroep Zeeland. Inmiddels is de soort ook op twee andere locaties in Zeeland waargenomen.
11-08-2023 Duizenden koolwitjes in de mosterd
Op een mosterdveld in Philippine kleurden hele wolken vlinders de lucht boven het mosterdveld wit. Het was volgens Stichting Landschapsbeheer Zeeland een bijzonder en hoopgevend tafereel. Klik hier voor het volledige artikel (Omroep Zeeland). Zie ook bijgaande video.